برای بسیاری از عکاسان مبتدی و نیمه‌حرفه‌ای، انتخاب بین دوربین‌های دارای حسگر فول‌فریم یا کراپ، سوال‌برانگیز است. این موضوع، از نظر بزرگ‌نمایی لنز و کیفیت خروجی تصویر، اهمیت زیادی دارد.

با کمی جستجو در اینترنت و نگاهی به تجهیزات عکاسان حرفه‌ای، احتمالا متوجه شده‌اید که بسیاری از آن‌ها، تمرکز زیادی بر دوربین‌های فول‌فریم دارند؛ درحالی‌که بعضا، نسبت به دوربین‌های داری سنسور کراپ نیز، بی‌توجه نیستند. این شرایط، تاحدودی برتری حسگرهای فول‌فریم را نشان می‌دهد؛ اما ناقض نکات مثبت در سنسورهای کراپ نخواهد بود.

تفاوت ظاهری حسگرها، آن‌ها را به دو دسته فول فریم و کراپ (برش خورده) تقسیم می‌کند. البته، سنسورهای دوربین دیجیتال در مدل‌های مختلف، بسیار متنوع هستند و حتی در محصولات کاملا حرفه‌ای مثل تولیدات شرکت‌های هاسلبلاد و فیزوان (Phase One) با ابعادی بسیار بزرگ (مدیوم فرمت) نیز تولید می‌شوند؛ اما تقریبا ۹۰ درصد دوربین‌های رده‌ی حرفه‌ای و نیمه‌حرفه‌ای در بازار جهانی، دارای حسگرهای فول فریم و کراپ هستند.

crop sensor full fram سنسور فول فریم و کراپ

اندازه سنسور فول‌فریم، ۴۰ تا ۵۰ درصد بزرگ‌تر از حسگر کراپ هست. البته بعضی برندها مثل پاناسونیک و نیکون، سنسورهایی با اندازه نصف نمونه‌های فول فریم نیز تولید می‌کنند؛ اما در اغلب موارد (خصوصا تولیدات کنون)، حسگرهای کراپ، ۶۰ درصد اندازه سنسور دوربین‌های فول فریم هستند. به همین دلیل، از عبارت ۱/۶X یا ۱/۵X  برای توضیح ابعاد حسگرهای کراپ استفاده می‌شود.

ابعاد یک سنسور فول فریم، معادل یک فریم فیلم ۳۵ میلی‌متری است که در دوربین‌های فیلم‌برداری از سال ۱۹۰۹ استفاده می‌شد و البته برای اکثر دوربین‌های عکاسی آنالوگ نیز تا امروز، رسمیت دارد. با این حساب، سنسور فول فریم در یک دوربین دیجیتال، ابعاد ۲۴×۳۶ میلی‌متر دارد.

یکی از اصطلاحات پرکاربرد برای نام‌گذاری حسگرهای کراپ، APS-C  است. این عبارت، مخفف Advanced Photo System type-C است و برای سنسورهای ۱/۶X کنون یا ۱/۵۲X نیکون DX استفاده می‌شود. جالب‌تر اینکه، بعضی دوربین‌های حرفه‌ای کنون، مثل مدل‌های سری ۱D دارای حسگر APS-C با ابعاد ۱/۳X هستند. پس تا اینجا متوجه شدیم که حسگرهای کراپ، معمولا ۴۰ تا ۵۰ درصد کوچک‌تر از سنسورهای فول‌فریم ساخته می‌شوند.

مقایسه سنسور کراپ و فول فریم

مهم‌ترین تاثیر اندازه سنسور بر عکس، مربوط به بزرگ‌نمایی تصویر خروجی است. دوربین دارای حسگر ۱/۶X، نسبت به دوربین فول‌فریم با لنز مشابه، ۶۰ درصد بزرگ‌نمایی فراهم می‌کند. به عنوان مثال، اگر از سوژه با لنز ۵۰ میلی‌متر روی دوربین فول فریم عکاسی کنیم، با لنز مشابه روی دوربین مجهز به سنسور کراپ، عکسی خواهیم داشت که مشابه فوکال لنز ۸۰ میلی‌متر روی دوربین فول فریم است:

۸۰=۵۰x۱/۶

از توضیحات بالا، به راحتی می‌توان فهمید، دوربین‌های مجهز به حسگرهای فول‌فریم برای عکاسی فضای باز (واید)، مثل ژانرهای معماری و طبیعت (لنداسکیپ) مناسب هستند؛ درحالی‌که دوبین دارای سنسور کراپ به جهت بزرگ‌نمایی ذاتی ک ایجاد می‌کنند، برای تصویربرداری از راه دور، مثل عکاسی پرندگان یا پرتره صورت، کارایی دارند.

مقایسه سنسور کراپ و فول فریم

دومین نکته مهم که معمولا هنگام مقایسه دوربین‌های فول فریم و کراپ سنسور فراموش می‌شود؛ کیفیت تصویر است. باتوجه به اینکه قیمت دوربین‌های فول فریم از یک برند، اختلاف قابل توجهی با مدل کراپ دارد، کیفیت ساخت و فناوری بالاتری هم فراهم می‌کند. مثلا با مقایسه تصاویر خروجی از دوربین‌های کنون ۶D و ۷D، به‌راحتی می‌توان متوجه شد که تصویر گرفته شده با دوربین فول فریم (۶D)  از نظر وضوح، نویز و داینامیک رنج (تیرگی و روشنی قابل اصلاح) شرایط بهتری نسبت به دوربین مجهز به حسگر کراپ (۷D) دارد. این دوربین‌ها در بازار جهانی، حدود ۲۰۰ دلار اختلاف قیمت دارند.